ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอาหารมังสวิรัติ/อาหารเจ
  โดย ศิริวรรณ สุทธจิตต์
  ที่มา: ศิริวรรณ สุทธจิตต์. ๒๕๕๒ ผลิตภัณฑ์ธรรมชาติเพื่อสุขภาพ เล่มที่ ๑. โรงพิมพ์ดาว เชียงใหม่

       อาหารมังสวิรัติ (Vegetarian diet) คือ อาหารที่ปราศจากเนื้อสัตว์ทุกชนิด ประกอบด้วย ข้าวกล้อง ถั่ว งา พืชผัก   และผลไม้นานาชนิด คำว่า Vegetarian มาจากคำว่า vegetare, vegetus, vegetables ซึ่งแปลว่า สมบูรณ์ ดีพร้อม   สดชื่น เบิกบาน “นักมังสวิรัติ” หรือ “เวจเจททาเรียน” (vrgrtarian) หรือ “เวจจี” (Vegee) คำว่า “มังสวิรัติ”   มาจากสองคำ คำแรก “มังสา” แปลว่า “เนื้อ” คำหลัง “วิรัติ” แปลว่า “การยกเว้น” จึงแปลว่า   “การงดเว้นเนื้อสัตว์หรือการปราศจากเนื้อหรือไม่ยินดีในเนื้อสัตว์” อาหารหลักมังสวิรัติมักประกอบด้วยข้าวกล้อง   ถั่วเหลืองต้ม เต้าหู้ ธัญพืช งาป่น และผลไม้ เพื่อความเข้าใจง่าย มีการแบ่งเป็น ๓ กลุ่มใหญ่ คือ

  1. มังสวิรัติที่กินนมและไข่ (Lacto-ovo-vegetarian) ได้แก่ ชาวคริสเตียน กลุ่มเซเวนธ์เดย์แอดเวนติส (Seventh-Day-Adventist) ในโรงพยาบาลมิชชั่น และนักมังสวิรัติทั่วไป

  2. มังสวิรัติที่กินนมและผลิตภัณฑ์นม (Lacto-vegetarian) จะไม่กินไข่ ได้แก่ ชาวฮินดูและชาวพุทธบางกลุ่ม

  3. มังสวิรัติบริสุทธิ์ (Pure vegetarian) ไม่กินนม ไข่ หรือผลิตภัณฑ์อาหารใดๆ ที่ได้มาจากสัตว์ทุกชนิด ได้แก่ ชาวพุทธบางกลุ่ม กลุ่มนับถือเจ้าแม่กวนอิม กลุ่มเจและกลุ่มสันติอโศก ในกลุ่มนี้ ปฏิบัติตนเป็นนักนิยมกินแต่ผักและเมล็ดพืชเท่านั้น จึงเรียกว่าเป็น “นักกินผักหรือ วีแกน (Vegan)” หรือบางทีก็นิยมกินแต่ผลไม้อย่างเดียว จึงเรียกว่า “นักกินผลไม้ หรือฟรุทตาเรียน (Fruitarian)” กลุ่มนี้มีจำนวนน้อย เขาได้โปรตีนจากการกินเมล็ดธัญพืช ลูกนัทหรือเมล็ดในของผลไม้เปลือกแข็งร่วมด้วย

        การปฏิบัติตนเป็นนักมังสวิรัติ แล้วแต่ความเข้าใจในหลักการและการครองชีวิตของแต่ละคน   บางคนกินมังสวิรัติแบบไม่กินเนื้อสัตว์โต ไม่กินเนื้อวัว-ควาย หรือไม่กินเนื้อหมู แต่กินอาหารสัตว์น้ำ เช่น ปลาและปู   ปรากฏว่าอาหารของคนกลุ่มนี้มาจากชีวิตของสัตว์เล็กจำนวนตัวมากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับอาหารจากสัตว์โตกว่า   ยังมีคนบางกลุ่มที่ปฏิบัติตนเป็นนักมังสวิรัติเพื่อสุขภาพอย่างเข้มงวดมาก (Strict vegetarian) มิใช่งดเว้นเนื้อสัตว์เท่านั้น   ยังต้องกินให้มีสัดส่วนถูกต้องด้วย คือ กลุ่มนักแมคโครไบโอติกแบบเซ็น (Zen macrobiotics)   ซึ่งจะเลือกบริโภคชนิดและปริมาณของส่วนประกอบของอาหารอย่างจำกัดในแต่ละมื้อ เช่นธัญพืช ๑๕ – ๒๐% ผลไม้ ๒๕   – ๓๐% ผัก ๔๐ – ๕๐% และขนม ๕ – ๑๐% มีอาหารจากพืชเป็นหลัก กลุ่มเข้มงวดนี้คล้ายคลึงกับกลุ่มที่สาม งดเนื้อ   นม ไข่ อาหารจากผลิตภัณฑ์ทุกชนิด แต่นักแมคโครไบโอติกที่ไม่เข้มงวดเกินไปจะไม่กินเนื้อสีแดงเลย   แต่นิยมกินปลามากกว่า

       คนทั่วไปมีความเข้าใจผิดมากกว่าอาหารมังสวิรัติ คืออาหารที่มีแต่ผัก ข้าวและเต้าหู้เท่านั้น   จึงทำให้คิดว่าอาหารมังสวิรัติกินแต่ผัก   อาหารก็มีแต่ผัดผักไม่น่าจะมีประโยชน์ทางโภชนาการและไม่น่าจะมีรสอร่อยแต่อย่างใด ความจริงเขาเข้าใจผิด   หาได้เป็นเช่นนั้นไม่ ผู้ที่กินอาหารมังสวิรัติแท้จริงต้องกินอาหารหลายอย่างผสมผสานให้ครบถ้วน คือ ต้องมีข้าวกล้อง   แป้งข้าวสาลี ถั่วชนิดต่างๆ เมล็ดงา เห็ด เมล็ดธัญพืช ผัก ผลไม้ ไม่ใช่กินแต่ผักอย่างเดียวตลอดชีวิต   หรือไม่ได้เลือกกินแต่เฉพาะอาหารที่ถูกใจถูกปากเท่านั้น

                                                                                                                             >>NEXT>>